class="html not-front not-logged-in one-sidebar sidebar-second page-node page-node- page-node-167017 node-type-noticia">

            

La scornadela

Ter, 25/09/2007 - 10:43


Tiu Peleiras i tie Rita staban casados habie ua porrada d’anhos. Dues ou trés lhaticas, un cerradico, la juntica de bacas, l lhariego, las pitas, l chabolico, las arrecadas de tie Rita i la tropa fandanga de siete filhos yeran la fazienda anteira de l casal.

Bida de remediados, oulhando para baixo inda bien muita giente, iba habendo batatas ne l pote i carolo ne l caxon, houbira salude i cozira l forno, ls garotos nun quedában por criar.
Que, a bien dezir, eilhes criában-se an la rue, çcalços de berano i de ambierno, a scatrapulhar pul barro i pul puolo, nun habie sarampo nien sarampelo que les disse ne l pelo.
Yá bai melhor l garoto, ah Rita?
Bó! Ten bun peligro... onte a delarear cun l febre, hoije yá le zgraçou ls cacos de las malbas a la bezina!...se fura l lhariego, habiesse morrido!, l garoto yá stá buono, yá anda spolhinado por ende, pintórun-le las sopas de cabalo cansado que le fiç onte a la nuite!
I Tortulhas ancolhie ls ombros i çfarçaba la risa que le daba la tempra de la raça!
I inda çfarçaba más subre la raça de ls filhos de la Rita Peleiras, mormente la speçe que le fazie ls pitos de la niada nun se aparcéren uns als outros, todos zanquietos, mas anton!, uns pelo negro i scorrido, outros ruço i grifo, uns gordos i ancalcados, outros fracos i çcanzinados, cousas que Tortulhas nun acababa bien de angulhir sien un abanar de cabeça pa ls lhados, mas cumo santa Bárbela nun mandasse termienta más mala, cun essa zgrácia bien l pobo se amanhaba.
La mai de tie Rita, yá belhica mas inda a rabejar por aqueilhes puiales, botaba-le andulgenças a la filha:
La mie Rita tubo buona criaçon! An casa siempre le dórun carolo cun ua mano i lhambaço cun la outra. Las manhas que acauso tenga, nun las mamou cun l clostro!... Bós bien falais!, tubo aqueilha mala suorte an la bida de se haber casado cun un cuorno!
I Tortulhas rie-se inda más i nun le botaba fé al causo.
Quien tamien nun le parecie botar muita fé yera tiu Peleiras. Digo-lo you que beio de fuora, quien sabe alhá se las peleiras de la nomeada nun serien pra amolhecer ls ferrones de ls galhos que la sue tie le crababa an la tiesta? Ou para ambaciar ls uolhos, que nun le deixássen ber las risicas de caçoada de ls bezinos?
Buono, l cierto ye que la galhada nun le strobaba para antrar an la portalada, que yera alta, nien nunca habie ancuntrado l campo acupado ne l catre, de maneira que anté botaba uas farroncas an la taberna, quando l puxában, yá cun ls oulhicos pequeinhos i la lhéngua antaramelhada.
Para palheiro nun sirbe, que se amofece la palha; para guardar ls çtones tamien nó, que stá de boca abaixo... deixai-la dar nel, nun le deia pori la polhielha, muorra gato, muorra farto, más bal que sobre do que faga falta!...
Más ua risada de Tortulhas, más ua rodada de quarteirones, boldres chenos, brasa, brasa, cad’un para sue casa, que la sue Rita tamien yá starie çpachada.
I anton, ah rapazes!, cun l causo de la baca abocada a parir ye que fui un anchiente de risa.
Quando las bacas stan abocadas a parir hai que drumir cerca deilhas nun seia pori l causo de haber que le botar ua mano nun benindo l bitelo dreito.
Daqueilha beç, cumo tiu Peleiras i tie Rita nun se antendírun a ber quien habie de quedar ne l caliente de l xaragon, fúrun ls dous a drumir a la corte.
Bacas dun lhado, canhiça al meio i la pareilha de l outro, tiu Peleiras de l lhado de la parede, tie Rita ancostada a la canhiça.
Cumbinada cun l amigo de anton, eilha ancostaba l forno yá caliente a la canhiça, l amigo benie pula calhada, i ranhaba l forno anté l poner roijo, cun l ranhadeiro que nun deixaba de ser taludo, yá bistes?!, pa arrepassar la canhiça, Dius mos lhibre de le deber pan a un home desses i que mos benisse a pedir cuontas cun l stameiro purparado pa rasar l alqueire.
Aquilho an la corte fui un regabofe, nuites seguidas, que la baca nun tenie priessa de acrecentar la buiada de l Peleiras. I tanto regabofe fui, que dua beç tiu Peleiras spertou cun ls baláncios i cun ls gemidos de la tie.
El quei te passa que peç que bufas muito!?
Ye la Castanha, que mete ls narizes pula canhiça i me lhambe l culo. Fai-me uas cuçquinhas!...Inda nun me deixou çfechar uolho...
Passa parqui que drumo you desse lhado.
L amigo, que habie scapado cun l albroto, tornou quando las cousas assossegórun, de stadulho alhebantado, nien tubo tiempo de arreparar de quien yera l culo que lhuzie ne l scuro – un home nestas priessas nun se puode poner a tantear -, i bai, i dou-le ua stadulhada de alto a baixo.
Tiu Peleiras, spertado cun l sbarrulho de l portielho de la honra i inda ambudado cun ls bapores de l pote adonde cozie la carpanta, zbirou-se, pregou-le ua punhada al que se le figurou cumo ls narizes de la Castanha, i dixo-le an boç de mando:
Fasta, alma de l diabo! Anton a eilha lhambes-le l culo i a mi scornas-me!?
Alfredo Cameirão